Początki pałacu
Pałac Karola V powstał z potrzeby miejsca z wszelkimi wygodami epoki dla cesarza i jego rodziny, bo Alcázar, jego letnia rezydencja, nie spełniał ich oczekiwań.
Cesarz kazał zbudować pałac obok Alhambry, by móc cieszyć się jej cudami. Prace powierzono Pedrowi Machuce, doświadczonemu miłośnikowi renesansu. Budowę rozpoczęto w 1527 roku, a ukończono dopiero w 1957. Przechodziła różne etapy, braki funduszy, bunty przerywające prace… Dachy zawaliły się nawet z zaniedbania.
Pałac jest kwadratowy, z fasadą główną szeroką na 63 m i wysoką na 17 m. Wyróżnia się okrągły dziedziniec pośrodku, jedyny w swoim rodzaju i najwybitniejsze dzieło renesansu w Hiszpanii. W całości zdobione są tylko fasady południowa i zachodnia; północna i wschodnia częściowo, bo budynek przylega do Alcázaru Alhambry.
Historia Pałacu Karola V
Będąc już panem Ameryki, cesarz Karol V przeniósł dwór do królewskich domów Alhambry na lato 1526 roku. Zrodziło się wtedy pragnienie uczynienia Granady jedną ze swoich rezydencji; zaplanował nowy pałac, wygodniejszy i obszerniejszy od arabskiego, ale z nim połączony, kontynuując dzieło dziadków, Królów Katolickich, i chcąc uczynić go wielkim ośrodkiem dworskim cesarstwa. Tak powstało jedno z najlepszych dzieł renesansu poza Włochami i pierwszy wielki pałac królewski monarchów hiszpańskich.
Środki znalazł Luis Hurtado de Mendoza: podatki płacone przez Morysków za prawo zachowania części obyczajów. Później sięgnięto po fundusze z Alcázaru w Sewilli i z granadyjskiego cukru. W 1527 roku budowę powierzono toledańskiemu architektowi i malarzowi Pedrowi Machuce, który kształcił się we Włoszech u Michała Anioła; było to jego najważniejsze dzieło. Po jego śmierci 4 czerwca 1550 roku prace prowadziło wielu architektów, m.in. Juan de Orea, budowniczy katedry w Granadzie, i Juan de Minjares, mistrz budowlany pałaców w Aranjuez i El Escorial.
Budynek z ciosanego kamienia jest kwadratowy, ma 63 m długości i 17,40 m wysokości na fasadach głównych, a okrągły dziedziniec jest w niego wpisany, co daje nietypowy, trudny do zagospodarowania plan bez precedensu. Ponieważ przylega do arabskiego Alcázaru, zdobione są tylko fasady południowa i zachodnia, część północnej i połowa drugiej. Ma dwie kondygnacje: dolną toskańską, boniowaną, z mocno wysuniętymi pilastrami, w które wprawiono wielkie brązowe pierścienie do przywiązywania koni. Między pilastrami otwierają się prostokątne okna, a nad nimi okrągłe (niedawno przeszklone), a wzdłuż całej kondygnacji biegnie szeroka kamienna ława tworząca cokół.
Druga kondygnacja ma podobny układ, ale jest bogaciej zdobiona: pod okrągłymi oknami są balkony z ozdobnymi nadprożami. Pilastry są jońskie i dźwigają korynckie belkowanie.
Środek obu głównych fasad zajmują wspaniałe portale z marmuru z Sierra Elvira, jedne z najpiękniejszych w hiszpańskim renesansie. Południowy (naprzeciw Bramy Sprawiedliwości) ma dolną część jońską; cokoły wysunięte na boki, by dźwigać dwa leżące lwy, mają płaskorzeźby z trofeami wojennymi rzymskimi, arabskimi, tureckimi i chrześcijańskimi; drzwi mają gzyms i fronton z płaskorzeźbą Obfitości w tympanonie, a nad nim uskrzydlone postacie Sławy i Zwycięstwa podające wieńce zwycięzcy, z puttami. Górna część portalu jest koryncka, a jej podwójne kolumny stoją na rzeźbionych cokołach tworzących balkon.
Portal zachodni, uważany za główne wejście, jest dorycki, z czterema grupami żłobkowanych kolumn bliźniaczych o bogato zdobionych bazach i kapitelach. Między nimi są trzy drzwi: duże środkowe dźwigają posąg kobiety trzymającej symboliczny granat i wskazującej drugą ręką, jakby ofiarowała pałac cesarzowi. Dwoje mniejszych drzwi zdobią owoce na wspornikach i medaliony w tympanonach. Nad portalami są medaliony w ramach z serpentynitu.
Pośrodku fasady wschodniej (naprzeciw Santa María de la Alhambra) są drzwi z napisem „Imp. Caes. Karolo V” na nadprożu. Podobne drzwi w fasadzie północnej, naprzeciw obecnego wejścia do arabskiego Alcázaru, prowadzą do jego podziemi.
Dziedziniec, ze względu na wielkość i przepych, to jedno z najpiękniejszych dzieł renesansu. Jego krąg o średnicy 30 m zajmuje środek budynku, otoczony szerokim portykiem z 32 kolumnami doryckimi. Kolumny ze zlepieńca z El Turro (Loja) odpowiadają pilastrom na ścianie krużganka, między którymi są łuki, nisze i drzwi do pomieszczeń. Piętro powtarza ten układ z kolumnami jońskimi dźwigającymi belkowanie z kamienia z Elviry – pierścień o zdumiewającym wykonaniu.
Informacje praktyczne o zwiedzaniu Pałacu Karola V
Do Pałacu Karola V nie potrzeba biletu: jest otwarty w godzinach Alhambry, a wstęp jest bezpłatny.
Jeśli chodzi o muzea, Muzeum Sztuk Pięknych jest bezpłatne dla obywateli UE po okazaniu paszportu, dowodu osobistego itp.; dla pozostałych bilet kosztuje 1,50 €. Muzeum Alhambry jest bezpłatne dla wszystkich zwiedzających.
Zarezerwuj